१६ असार २०८३, मंगलवार
काठमाडौंको कालीमाटीस्थित फलफूल तथा तरकारी बजारमा गरिएको नियमित विषादी परीक्षणका क्रममा भक्तपुरबाट ल्याइएको रायोको सागमा तोकिएको मापदण्डभन्दा अत्यधिक बढी विषादीको अवशेष फेला परेको छ।
कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयअन्तर्गत कृषि विभागको केन्द्रीय कृषि प्रयोगशाला, विषादी अवशेष द्रुत विश्लेषण प्रयोगशाला एकाइले असार १६ गते सार्वजनिक गरेको परीक्षण प्रतिवेदनअनुसार भक्तपुरको मध्यपुर थिमी नगरपालिकाबाट बजारमा ल्याइएको रायोको सागमा अर्गानोफस्फेट समूहको विषादी ८०.०१६० प्रतिशत भेटिएको हो।


विषादीको मात्रा सुरक्षित सीमाभन्दा निकै माथि पाइएपछि उक्त नमुनालाई ‘विसर्जन गर्ने’ श्रेणीमा राखी नष्ट गर्ने निर्णय गरिएको छ।
प्रतिवेदनमा उल्लेख भएअनुसार उक्त विषादीयुक्त रायोको साग स्थानीय किसान सिता रेग्मीको उत्पादन हो। कालीमाटीमा गरिएको प्रयोगशाला परीक्षणमा यो साग मानव स्वास्थ्यका लागि सर्वथा अयोग्य ठहरिएपछि बजारमा बिक्री-वितरण हुन नदिई तत्काल नष्ट गर्नुपर्ने निर्णय गरिएको प्रयोगशालाले जनाएको छ।
प्रयोगशालाले सोही दिन कालीमाटी बजारमा भित्रिएका कुल १२ वटा तरकारीका नमुनाहरूको विषादी परीक्षण गरेको थियो, जसमा रायोको साग, हरियो प्याज, निगुरो, काँक्रो, हरियो धनियाँ, घिरौँला र गोलभेँडा लगायतका विभिन्न तरकारीहरू समावेश थिए।
परीक्षण गरिएका कुल नमुनाहरूमध्ये रायोको सागबाहेक अन्य ११ वटा तरकारीका नमुनाहरू भने उपभोगका लागि पूर्ण रूपमा सुरक्षित सीमाभित्रै रहेको प्रयोगशालाले प्रमाणित गरेको छ।
ती बाँकी तरकारीहरूमा विषादीको मात्रा सरकारले तोकेको मापदण्डभन्दा कम रहेकाले बजारमा खुला रूपमा बिक्री गर्न तथा उपभोगका लागि योग्य ठहर गरिएको छ।
केन्द्रीय कृषि प्रयोगशालाले बजारमा आउने तरकारीहरूमा विषादीको अवशेष कुन स्तरमा छ भन्ने आधारमा तिनलाई मुख्य गरी तीन वर्गमा वर्गीकरण गरेर आवश्यक कदम चाल्ने व्यवस्था गरेको छ।
यस नियमअनुसार ३५ प्रतिशतभन्दा कम विषादी अवशेष भएका तरकारीहरूलाई खान योग्य वा सुरक्षित मानिन्छ। यसै गरी, ३५ देखि ४५ प्रतिशतसम्म विषादीको मात्रा भेटिएमा त्यस्ता तरकारीलाई केही दिन क्वारेन्टाइनमा राखेर विषादीको असर कम भएपछि पुनः परीक्षण गर्ने गरिन्छ।
तर, कुनै पनि तरकारीमा ४५ प्रतिशतभन्दा बढी विषादीको अवशेष पाइएमा भने त्यसलाई मानव स्वास्थ्यका लागि हानिकारक र घातक मान्दै बजारबाट सिधै विसर्जन गरी नष्ट गर्नुपर्ने कानुनी व्यवस्था रहिआएको छ।